नेपालगंज उप–महानगरपालिकाको संक्षिप्त परिचय

मध्यपश्चिमाञ्चल बिकास क्षेत्रको केन्द्र बिन्दु तथा प्रमुख ब्यापारिक शहर बाँके जिल्लामा अवस्थित पश्चिम नेपालको द्धार, नेपालगञ्ज नगरी, नेपालकै नामबाट स्थापना भएको प्रमुख शहरको रुपमा परिचित स्थान हो । यो शहर बिक्रम सम्बत २०१७ सालमा नेपालगञ्ज नगर पञ्चायतका नामबाट स्थापना भई २०१९ सालमा नगरपालिकाको रुपमा स्थापित भएको हो । नेपाल सरकार मन्त्रीपरिषदको मिति २०७१ मंसीर १६ गतेको निर्णयबाट साविकका १० वटा गा.वि.स. गाभेर २७ वटा वडा कायम गरि  नेपालगंज उप–महानगरपालिका घोषणा गरिएको र मिति २०७२।६।१ को निर्णयबाट पुरैनी गा.वि.स. गाभेर २८ वडा कायम गरिएको छ ।

२८ वडाको, कुल क्षेत्रफल क्षेत्रफल ९५.०७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ । पुर्व – पश्चिम राजमार्गबाट १० किलोमिटर दक्षिणमा पर्ने नेपाल भारत सिमा नाकासंग जोडिनु यो शहरको अर्को बिशेषता पनि हो । सुदुर पश्चिमाञ्चलका सबै जिल्लालाई राजधानी काठमाण्डौं संग जोडने जिल्लाको पहिलो नगरपालिका भएकै कारणले पनि यस उप– महानगरपालिकाको महत्व आफैंमा बढेको छ । यहाँको पुरानो बजारको रुपमा एक्लैनी बजारलाई मानिन्छ । त्यसै गरि प्रमुख बजारका रुपमा सदरलाईन, त्रिभुवन चौक, बि.पी. चौक, धम्बोजी चौक, घरबारी टोल तथा सुर्खेतरोडलाई मानिन्छ ।

तापक्रम जाडो मौसममा न्युनतम ५.४ डिग्री सेल्सीयस तथा गर्र्मी मौसममा अधिकतम ४६ डिग्री सेल्सीयस सम्म हुने गर्दछ । राजधानी काठमाण्डौंबाट करिव ६०० किलोमिटर पश्चिमको दुरीमा रहको नेपालगंजको भुभाग ८१ड्ढ १७ु २४ पुर्वदेखि ८२ड्ढ ४८ु ०० पुर्वी देशान्तर र २७ड्ढ ३०ु ३६ उत्तरदेखि २८ड्ढ १२ु ०० उत्तरी आक्षांश बिच रहेको छ । यहाँका पर्यटकिय क्षेत्रहरु वाटरपार्क, (९६.०१ हेक्टर क्षेत्रफल) बागेश्वरी तलाउ, (९०.६५ हेक्टर क्षेत्रफल) रानी तलाउ, (९०.६६ हेक्टर क्षेत्रफल) फुल्टेक्रा तलाउ, (९६.९४ हेक्टर क्षेत्रफल) महेन्द्र पार्क तथा मिनी जु (९१.२ हेक्टर क्षेत्रफल) र बागेश्वरी चिल्ड्रेन पार्क (९१.३ हेक्टर क्षेत्रफल) क्षेत्रफलमा रहेका छन ।

यस नेपालगञ्ज उप–महानगरपालिका क्षेत्रसंग सिमाना जोडिएका गाउँ बिकास समितिहरु पूर्वमा– बन्कट्टी र कम्दी, पश्चिममा– बेलहरी, खजुरा खुर्द, बागेश्वरी, सितापुर बेलभार र साई गाउँ, उत्तरमा– शमशेरगंज, कोहलपुर नगरपालिका र गनापुर र दक्षिणमा–हिरमिनीया र मित्रराष्ट्र भारतको सिमाना रहेका छन । नेपालगंज उप–महानगरपालिकाको कुल जनसंख्या १,४६४२४। (पुरुष ७४७९२ र महिला ७१६३२) रहेको छ ।